logo

Γύρη

Τι είναι γύρη

Η γύρη είναι το μέσον με το οποίο το αρσενικό γενετικό υλικό των φυτών μεταφέρεται από τα αρσενικά (στήμονες) στα θηλυκά πολλαπλασιαστικά όργανα των φυτών (ύπερος).

Οι μέλισσες συλλέγουν τη γύρη από τα άνθη για να τη μεταφέρουν στην κυψέλη και να τη χρησιμοποιήσουν ως βασικό είδος διατροφής. Αυτή που τους περισσεύει αποθηκεύεται για να χρησιμοποιηθεί αργότερα. Η γύρη αποτελεί βασικό στοιχείο της διατροφής των μελισσών και του γόνου τους, ειδικά στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης των προνυμφών. Επίσης, η αποθηκευμένη γύρη αποτελεί την αποκλειστική πρωτεϊνική τροφή των ενήλικων μελισσών γι’ αυτό ονομάζεται και ‘ψωμί των μελισσών’. Σε αυτή περιέχονται πρωτεΐνες, λίπη, ανόργανα και άλλα συστατικά που θεωρούνται αναγκαία για την ανάπτυξη, διατήρηση και λειτουργία του οργανισμού τους, σε αντίθεση με το μέλι που είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες και χρησιμεύει σαν πηγή ενέργειας.

Συλλογή, επεξεργασία & συντήρηση

Για τη συλλογή της γύρης οι μέλισσες χρησιμοποιούν το τρίχωμα του σώματος τους, την προβοσκίδα και τα σαγόνια τους. Έπειτα αρχίζουν να «χτενίζουν» τη γύρη με τα μπροστινά τους πόδια και να την πλάθουν σε μικρά μπαλάκια, τα οποία τοποθετούν σε «καλαθάκια» που υπάρχουν στα πίσω πόδια τους, για να τη μεταφέρουν στη φωλιά τους. Η γύρη καταναλώνεται από τον άνθρωπο χωρίς να υποστεί ιδιαίτερη επεξεργασία.

Θρεπτική αξία της γύρης

Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, αμινοξέα, βιταμίνες, ένζυμα και λίπη, και μάλιστα είναι πλουσιότερη σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα όπως το κοτόπουλο, το μοσχάρι, οι τομάτες κ.ά. Μόλις 35 γραμμάρια γύρης είναι αρκετά για να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες ενός ενήλικου ατόμου σε πρωτεΐνες.

Χημική σύσταση της γύρης (Lannuzzi, 1993)

ΜΕΣΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ (%)

  • Πρωτεΐνες small_arrow_right2 22
  • Υδατάνθρακες small_arrow_right2 31
  • Λίπος small_arrow_right2 5
  • Ανόργανα στοιχεία small_arrow_right2 3
  • Υγρασία small_arrow_right2 11
  • Διάφορα small_arrow_right2 29

Η γύρη είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αμινοξέα. Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η υπεροχή της γύρης συγκριτικά με άλλα τρόφιμα όσον αφορά την περιεκτικότητα σε αμινοξέα. Σύγκριση θρεπτικής αξίας γύρης με άλλα προϊόντα (mg/100gr τροφής) (Weaver & Kuiken,1987)

ΑΜΙΝΟΞΥ

ΕΙΔΟΣ ΤΡΟΦΗΣ

ΚΡΕΑΣ

ΑΥΓΑ

ΤΥΡΙ

ΓΥΡΗ

ΙΣΟΛΕΥΚΙΝΗ

0,93

0,85

1,74

4,50

ΛΕΥΚΙΝΗ

1,23

2,17

2,63

6,70

ΛΥΣΙΝΗ

1,45

0,93

2,34

5,70

ΜΕΘΕΙΟΝΙΝΗ

0,42

0,39

0,80

1,82

ΦΑΙΝΥΛΑΛΑΝΙΝΗ

0,66

0,69

1,43

3,90

ΘΡΕΟΝΙΝΗ

0,81

0,67

1,38

4,00

ΤΡΥΠΤΟΦΑΝΗ

0,20

0,20

0,34

1,30

ΒΑΝΙΛΙΝΗ

0,91

0,90

2,05

5,70

ΣΥΝΟΛΟ

6,61

6,80

12,71

33,62

Γύρη & ιατρική

Από μελέτες έχει βρεθεί ότι η κατανάλωση γύρης έχει αρκετές ιατρικές εφαρμογές. Πιο συγκεκριμένα βοηθά:

  • Στο έλκος του δωδεκαδάκτυλου
  • Σε παθήσεις του προστάτη
  • Σε ασθένειες του ήπατος
  • Στην αναιμία
  • Στο διαβήτη
  • Στην αρτηριοσκλήρωση
  • Σε αλλεργίες. Η γύρη βοηθά στη βελτίωση της κατάστασης ατόμων που έχουν ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις και βοηθά ώστε να αποκτήσουν βαθμιαία αντίσταση (ανοσοποίηση).
  • Μειώνει τη πιθανότητα εγκεφαλικών επεισοδίων και παράλληλα βελτιώνει τη γενική κατάσταση του οργανισμού, διότι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ρουτίνη γνωστή ως βιταμίνη R (60 mg/100 gr γύρης) ουσία η οποία αυξάνει την αντίσταση των τριχοειδών αγγείων, προφυλάσσοντας τον οργανισμό από εγκεφαλικές αιμορραγίες
  • Συμβάλλει θετικά στη βελτίωση της όρεξης και στη μείωση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης
  • Έχει αντιβιοτική, βακτηριοστατική και διουρητική δράση
  • Είναι πλούσια σε κυστίνη, ένα αμινοξύ που επηρεάζει θετικά την τριχοφυία και το χρώμα των μαλλιών
  • Δίνει ευεξία, αυξάνει την αυτοπεποίθηση και βελτιώνει τη σεξουαλική κατάσταση
  • Περιέχει βιολογικά ενεργές ουσίες που επηρεάζουν θετικά την όρεξη, την απόθεση λίπους στον οργανισμό, τη λειτουργία των ωοθηκών και του θυροειδούς αδένα και γενικά προάγει την καλή φυσική κατάσταση του σώματος

Γύρη και αθλητισμός

Στις μέρες η γύρη χρησιμοποιείται και ως συμπλήρωμα διατροφής καθώς βοηθά στη βελτίωση του ανθρώπινου μεταβολισμού. Αποτελεί τη μόνη φυτική πρωτεΐνη που είναι τόσο πλούσια και τόσο εύκολο να τη βρείτε. Ιδιαίτερα σε αθλητές ή άτομα που ακολουθούν διαιτολόγιο βασισμένο σε πρωτεΐνες συνίσταται η κατανάλωση 35γρ (μια κουταλιά της σούπας) αυτούσια ή διαλυμένη σε χυμό σε καθημερινή βάση για χρονικό διάστημα έξι μηνών με ενδιάμεση διακοπή ενός μήνα. Είναι η πιο ιδανική λύση για όσους θέλουν να εμπλουτίσουν το διαιτολόγιο τους με πρωτεΐνες χωρίς να θέλουν ταυτόχρονα να επιβαρύνουν τον οργανισμό τους με όλα υπόλοιπα στοιχεία και τοξίνες που προέρχονται από την κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών και φυσικά χωρίς να χρειαστεί να καταφύγουν στη λύση των έτοιμων, αμφιβόλου ποιότητας και προέλευσης, πρωτεϊνικών σκευασμάτων που κυκλοφορούν στο εμπόριο σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές.

Πρόπολη